Nous sommes en 1915. Conkbayırı se prépare à une victoire éclatante. Chacun pose la même question à son voisin : « A-t-on des nouvelles de Gallipoli ? » Tout comme la société possède sa propre histoire, il en va de même pour chaque individu dont le destin bascule durant ces jours-là — une histoire qui mérite d'être racontée... Dans *O Yıl* (Cette année-là), Ahmet Altan relate l'époque où un feu d'une autre nature embrasait chaque recoin de l'Empire, explorant les idées qui s'affrontent, les mots tus et les promesses brisées. D'un côté, l'histoire de deux frères que tout oppose ; de l'autre, l'amour entre l'officier turc Ragıp et l'infirmière arménienne Efronya — un amour contrarié par les ordres, les routes et les wagons de train. Dans ce roman, Osman — qui « parle aux morts » — est chargé à la fois d'écouter et de relater ces récits ; en pénétrant l'esprit de ceux qui ont traversé cette époque tourmentée, une atmosphère polyphonique émerge, et les pages tourbillonnantes de l'histoire se déploient à nouveau dans l'univers de la fiction. Les morts connaissaient la vérité. Osman en était convaincu. « C'est auprès des morts que l'on apprend la vie... car les vivants ne savent rien de la vie », avait dit un jour Efronya. Vivant dans un manoir désolé — subsistant grâce aux conserves déposées à sa porte par un serviteur de sa famille et errant de pièce en pièce vêtu d'une robe de chambre démodée héritée de son grand-père —, il ne conversait qu'avec les morts. Il avait tourné le dos à la vie, aux vivants et au présent ; il avait échappé à la tyrannie brutale du temps — cette force censée nous pousser sans cesse vers l'avant — pour arpenter le passé, maître du temps lui-même, capable de voir tout ce qu'il désirait et de percer le moindre secret.

Yıl 1915. Conkbayırı görkemli bir zafere hazırlanıyor. Herkes aynı soruyu soruyor birbirine: "Çanakkale'den haber var mı?" Toplumun bir hikâyesi olduğu gibi, yazgısı değişen her bireyin de yazılmaya değer bir hikâyesi var o günlerde... Ahmet Altan, O Yıl 'da, imparatorluğun her köşesinde ayrı bir ateşin yandığı günleri, çatışan fikirler, söylenemeyen cümleler, tutulamayan sözler üzerinden anlatıyor. Bir yanda iki kardeşin farklı uçlara savrulma hikâyesi, diğer yanda Türk subayı Ragıp ile sürgüne yollanan Ermeni hemşire Efronya'nın emirler, yollar, tren vagonları tarafından engellenen aşkı... "Ölüleriyle konuşan" Osman'a, anlatılanları hem dinleme hem aktarma görevinin verildiği romanda, o çalkantılı dönemde yaşayanların zihnine girilerek çoksesli bir atmosfer yaratılıyor, tarihin girdaplı sayfaları bir kez de kurmaca evrende açılıyor. Gerçekleri ölüler biliyordu. Osman buna inanıyordu. "Hayatı ölülerden öğreneceksin... Yaşayanlar hayat hakkında bir şey bilmiyor çünkü," demişti bir keresinde Efronya. Kapısına ailesinin hizmetkârlarından birinin bıraktığı konserveleri yiyerek, dedesinden kalan eski usul entarisiyle odalardan odalara dolaşarak yaşadığı bu ıssız konakta yalnızca ölüleriyle konuşuyordu. Hayattan, canlılardan, bugünden vazgeçmiş, daima ileriye gitmek zorunda olduğu söylenen zamanın hoyrat zorbalığından kurtulmuştu, istediği her şeyi görebildiği, bütün sırları çözebildiği geçmişin içinde zamana hükmederek dolaşıyordu.